In dit artikel:
Waar staan we nu met de wetgeving?
Nieuwe ontwikkelingen: webmodule en leidraad
Status van de Zelfstandigenwet
Het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief
Handhaving door de Belastingdienst
Veelgestelde vragen
Praktisch advies
Waar staan we nu met de wetgeving?
Het wetsvoorstel VBAR ligt al langere tijd op tafel. Door een groot deel ervan zette het kabinet een streep. Alleen het rechtsvermoeden is overgebleven. Daarnaast werkt de overheid aan de Zelfstandigenwet die de positie van zzp’ers verder moet regelen.
Uiterlijk 31 augustus 2026 wordt het rechtsvermoeden uit de VBAR gepubliceerd in de Staatscourant. Zzp’ers met een uurtarief lager dan 38 euro kunnen zich op het rechtsvermoeden beroepen en stellen dat sprake is van een dienstverband.
De overheid start binnenkort een nieuwe voorlichtingscampagne om te laten zien hoe opdrachtgevers op een correcte manier met zzp’ers kunnen samenwerken.
Nieuwe ontwikkelingen: webmodule en leidraad
De webmodule voor beoordeling van arbeidsrelaties wordt aangepast aan de hand van recente jurisprudentie, zoals het Uber-arrest. Bij de beoordeling van een arbeidsovereenkomst geldt geen rangorde tussen de verschillende factoren, waaronder het extern ondernemerschap. Al deze aspecten worden vanaf nu holistisch meegewogen. Ook de leidraad die binnen de Rijksoverheid wordt gehanteerd, wordt herzien en er komt een nieuw beslis- en afwegingskader.
Status van de Zelfstandigenwet
Op 15 april 2026 gaf minister Thierry Aartsen (Werk & Participatie) aan dat het wetsvoorstel voor de Zelfstandigenwet nog niet gereed is. Er moet nog het nodige worden uitgewerkt en de minister gaat komende periode in gesprek met diverse stakeholders, zoals de Belastingdienst en expertgroepen. Zorgvuldigheid gaat hier boven snelheid.
Het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief
Het rechtsvermoeden is het deel waarover brede politieke overeenstemming bestaat. Zowel in de Wet VBAR als de Zelfstandigenwet wordt dit als aanvullend beschermingsmechanisme onderschreven voor werkenden met een zwakke onderhandelingspositie.
De kern: bij een uurtarief onder een wettelijk vastgestelde grens (in VBAR 38 euro per uur, peildatum 1 januari 2026) wordt vermoed dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Niet de zzp’er, maar de opdrachtgever moet dan bewijzen dat geen sprake is van een dienstverband.
Let op: het rechtsvermoeden vervangt de inhoudelijke beoordeling niet. Ook met een uurtarief boven de grens blijft het totaal van feiten en omstandigheden doorslaggevend voor de kwalificatie van de arbeidsrelatie.
Handhaving door de Belastingdienst
Belangrijk om te weten: de Belastingdienst handhaaft nu al op basis van het bestaande recht. Het handhavingsmoratorium is per 1 januari 2025 opgeheven en sindsdien kan de Belastingdienst naheffingen loonbelasting en premies opleggen. Wacht dus niet op nieuwe wetgeving; arbeidsrelaties worden nu beoordeeld volgens de huidige criteria.
Veelgestelde vragen
- Welke wet wordt het uiteindelijk?
Het rechtsvermoeden bij een laag uurtarief wordt overgenomen uit de Wet VBAR en uiterlijk 31 augustus 2026 gepubliceerd. De Zelfstandigenwet gaat waarschijnlijk eind 2026 naar de Raad van State, het debat volgt in 2027 en de beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2028.
- Kan ik mijn huidige zzp-contracten laten doorlopen tot de nieuwe wetgeving?
Dat is onverstandig. De Belastingdienst handhaaft nu al, uw zzp-relaties worden beoordeeld op basis van de huidige wet- en regelgeving.
- Wat betekent het rechtsvermoeden voor werkgevers?
Zzp’ers met een uurtarief onder de wettelijke drempel kunnen eenvoudiger stellen dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. De opdrachtgever moet dan bewijzen dat het om zelfstandigheid gaat. Let op: het gebeurt niet automatisch, de zzp’er moet hier zelf een beroep op doen. Tegelijkertijd biedt een hoger tarief geen absolute zekerheid.
- Kan ik straks vooraf zekerheid krijgen over de status van een arbeidsrelatie?
Onder de Zelfstandigenwet komt er een beoordelingscommissie die bindend kan oordelen over de kwalificatie van een arbeidsrelatie. Nu is zekerheid beperkt tot vooroverleg met de Belastingdienst, maar die vervalt als de feitelijke situatie afwijkt.
- Wat betekent dit voor huidige zzp-relaties?
De inwerkingtreding van de Zelfstandigenwet duurt nog even. Tot die tijd worden je zzp-relaties beoordeeld aan de hand van het huidige recht en jurisprudentie, en controleert de Belastingdienst actief. De houdbaarheid van je keuzes hangt af van hoe arbeidsrelaties nu zijn ingericht en uitgevoerd.
Praktisch advies
Het is verstandig om je huidige zzp-relaties nu al te laten beoordelen aan de hand van het bestaande recht. Daarmee ben je goed voorbereid op handhaving én op mogelijke toekomstige wijzigingen. Je verkleint zo het risico op correcties en bent in staat adequaat te reageren op nieuwe wetgeving.
De komende jaren blijven de spelregels rondom zzp’ers in beweging. Door nu je zzp-relaties kritisch te (laten) beoordelen, voorkom je verrassingen en sta je sterker, nu en straks.
Twijfel je over de status van een zzp-relatie, of wil je weten hoe je je kunt voorbereiden op nieuwe wetgeving? Neem gerust contact op met de arbeidsrechtspecialisten van Sigma. Zij denken graag met je mee!