De gedeeltelijke verlenging houdt in dat de Belastingdienst ook in 2026 in principe begint met een bedrijfsbezoek, in plaats van direct een belastingcontrole op te starten. Ondernemers krijgen vervolgens de gelegenheid om hun bedrijfsvoering te verbeteren. Let op: een bedrijfsbezoek sluit niet uit dat de Belastingdienst alsnog een belastingcontrole kan uitvoeren na afloop van het bezoek. Deze mogelijkheid bestond al in 2025 en blijft ook in 2026 van kracht.
Naheffing bij schijnzelfstandigheid
Net als in 2025 kan de Belastingdienst in 2026 naheffingen opleggen wanneer sprake is van (bewezen) schijnzelfstandigheid. Waar in 2025 nog geen vergrijpboetes worden opgelegd, kan dat vanaf 2026 wel. De gedeeltelijke verlenging van de zachte landing geldt dus niet voor vergrijpboetes; dit geldt voor zowel werknemers als werkgevers. De Belastingdienst kan een vergrijpboete opleggen in gevallen van (voorwaardelijke) opzet of grove schuld. Het kabinet vindt het onwenselijk om dergelijke gevallen langer onbestraft te laten en verlengt de zachte landing op dit punt niet.
Let op: de Belastingdienst kan in 2026 weer kiezen om een belastingcontrole over een heel kalenderjaar uit te voeren of over slechts een recent aangiftetijdvak. Er worden in 2025 en 2026 geen verzuimboetes opgelegd.
Nieuwe situatie vanaf 1 januari 2026
Feit is dat een aantal zaken ook na 1 januari 2026 blijven zoals het was; een aantal zijn net wat anders dan eerder aangekondigd.
De situatie vanaf 1 januari 2026 is als volgt:
- De handhaving op schijnzelfstandigheid blijft bestaan zoals deze is. Dat was al zo in 2025 en feitelijk ook daarvoor. Leidend hiervoor zijn de negen Deliveroo-criteria.
- De Belastingdienst kan bij constatering van schijnzelfstandigheid een naheffing loonbelasting opleggen, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Dat is zo en blijft zo.
- Daarnaast geldt voor opdrachtgevers/werkgevers dat zij bij geconstateerde schijnzelfstandigheid claims kunnen krijgen in het kader van pensioenrechten, cao-rechten, naleving van het minimumloon en eventueel andere rechten (denk aan bijvoorbeeld WW). Ook daarin verandert er niets. De Belastingdienst gaat overigens niet over deze zaken.
- Ook in 2026 wordt nog geen verzuimboete opgelegd. Verzuimboetes kunnen normaal gesproken worden opgelegd bij het niet indienen van een aangifte (aangifteverzuim), voor het te laat of te weinig betalen (betaalverzuim) of niet of te laat indienen van een correctie (correctieverzuim). Het gaat hier om relatief kleine toeslagen. Een betaalverzuimboete bedraagt 3% van het bedrag van de naheffing, in uitzonderlijke gevallen kan dat oplopen tot 10%, met een maximum van € 6.709 (dat is nu het maximum) per aangifteperiode. Dergelijke boetes worden in 2025 en in 2026 dus nog niet opgelegd, daarna wel.
- In 2026 kan er wel een vergrijpboete worden opgelegd; in 2025 kon dat nog niet. Een vergrijpboete, die ligt tussen de 10% en 100% van de naheffing, kan alleen worden opgelegd bij aantoonbare kwaadwillendheid. Dat zal rond schijnzelfstandigheid niet vaak het geval zijn, maar die optie is er vanaf 1 januari 2026 dus wel. Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin een bedrijf waarschuwingen of eerdere aanwijzingen van de Belastingdienst geheel genegeerd heeft.
- De loonbelasting en een deel van de naheffing op de premie volksverzekeringen mogen worden teruggevorderd op de werkenden (het is immers zijn/haar inkomstenbelasting; al is iets gemakkelijker gezegd dan gedaan). Werkgeverspremies en boetes mogen niet worden verhaald.
- Net als in 2025 start de Belastingdienst in 2026 met een ‘bedrijfsbezoek’. Dat is een wat lichter instrument waarin vooral oriënterend wordt gekeken en gesproken tussen een opdrachtgever en de Belastingdienst. Op basis van een bedrijfsbezoek kan geen naheffing worden opgelegd; dat kan alleen naar aanleiding van een ‘boekenonderzoek’. Na een bedrijfsbezoek kan een waarschuwing worden gegeven, zodat een opdrachtgever weet dat er iets moet worden veranderd. Bij indicaties van stevige overtredingen kan er ook direct, of na een bedrijfsbezoek, alsnog een boekenonderzoek worden opgestart, waarna dus mogelijk een naheffing volgt. Deze situatie blijft in 2026 dus zoals die in 2025 was.
Heb je vragen over schijnzelfstandigheid of het inhuren van zzp’ers? Neem dan contact op met de arbeidsrechtspecialisten van Sigma.
