Sigma Personeelsdiensten
Vragen?

Studiekostenbeding in de advocatuur: wat zegt de Hoge Raad?

Op 26 september 2025 heeft de Hoge Raad een belangrijke uitspraak gedaan over het studiekostenbeding in de advocatuur. In deze blog lees je wat deze uitspraak betekent, wat een studiekostenbeding precies inhoudt en wanneer een opleiding kosteloos moet worden aangeboden. Ook geven we praktische tips voor werkgevers die een studiekostenbeding overwegen.

Wat is een studiekostenbeding?

Een studiekostenbeding is een schriftelijke afspraak tussen een werkgever en werknemer waarin staat dat de werknemer (een deel van) de kosten van een door de werkgever betaalde opleiding moet terugbetalen, bijvoorbeeld als de werknemer kort na het afronden van de opleiding uit dienst gaat. Dit soort bedingen worden vaak gebruikt om te voorkomen dat een werknemer direct na het behalen van een (dure) opleiding vertrekt en de werkgever met de kosten blijft zitten.

Samenvatting van de uitspraak

De Hoge Raad oordeelde dat de Beroepsopleiding Advocatuur een noodzakelijke opleiding is voor de functie van advocaat-stagiaire. Dit betekent dat de werkgever wettelijk verplicht is om de kosten van deze opleiding te betalen. Een studiekostenbeding, waarin wordt afgesproken dat de advocaat-stagiaire (geheel of deels) moet opdraaien voor de kosten bij een uitdiensttreding binnen een bepaalde termijn, is daarom niet geldig. Kortom: voor verplichte, functiegerichte opleidingen mogen de kosten niet worden verhaald op de werknemer.

Wanneer mag je een terugbetalingsverplichting afspreken en wanneer niet?

Als een opleiding wettelijk verplicht is voor het uitoefenen van de functie (zoals de Beroepsopleiding Advocatuur), moet de werkgever volgens zowel nationaal als Europees recht, de kosten voor zijn rekening nemen. De werknemer mag hier dus niet aan meebetalen, ook niet via een studiekostenbeding.

Gaat het om een opleiding die niet noodzakelijk is voor het specifieke werk of niet wettelijk verplicht is? Dan mag een werkgever onder bepaalde voorwaarden wél een studiekostenbeding afspreken. Deze afspraken moeten schriftelijk zijn gemaakt, de terugbetalingsregeling moet duidelijk zijn en er moet sprake zijn van een redelijke terugbetalingsperiode. Dit houdt in dat rekening moet worden gehouden met de belangen van beide partijen.

Belangrijk is dat je als werkgever oog hebt voor de specifieke situatie: een studiekostenbeding is geen standaard overeenkomst die je voor elke medewerker op dezelfde manier kan inrichten. De redelijkheid van de terugbetaling is afhankelijk van de specifieke situatie.

Check dus altijd of een studiekostenbeding in jouw situatie mag en laat dit juridisch beoordelen. Zo hou je je aan de wet én voorkom je onnodige kosten. Vragen? Neem gerust contact op met de arbeidsrechtspecialisten van Sigma, zodat je met een gerust hart verder kunt!

naar inspiratie overzicht
Rob en Kim vertellen wat je moet regelen
14 april 2026
Webinar: Zo bereid je je voor op de Wet Loontransparantie
Webinar: Zo bereid je je voor op de Wet Loontransparantie
Rob en Kim vertellen wat je moet regelen